Spis treści

  

Zabawy dla dzieci z autyzmem

Agnieszka Kaczmarek

 

Zabawa dla dzieci z autyzmem nie wygląda tak, jak w przypadku innych dzieci – nie używają one na przykład do zabawy pluszaków, ale wybierają np. obiekty mechaniczne. Często używają przy tym rzeczy niezgodnie z jej przeznaczeniem. Charakterystyczne dla nich jest wprowadzanie w ruch wirowy niemal każdej rzeczy np. kubka, klocka, łopatki. Ich zabawy polegają na wykonywaniu wymyślonych przez siebie powtarzalnych czynności.

Dzieci te bawią się same. Zapewniają sobie poczucie bezpieczeństwa poprzez unikanie kontaktów z innymi i wybieranie znanych doświadczeń.

Nabywanie nowych umiejętności wiąże się u nich z lękiem. Ważne jest jednak, aby uczyć dziecko zabawy, ponieważ powielanie przez nie tego samego schematu zachowania nie daje mu szansy na rozwój.

Nowe elementy do zabawy dla dzieci autystycznych wprowadzamy stopniowo – tak, aby dziecko nie czuło się zagubione czy zaniepokojone. Pamiętajmy też o tym, że dzieci te charakteryzują się słabością i męczliwością układu nerwowego, przez co konieczne jest przeplatanie aktywności z wypoczynkiem.

Znając dziecko możemy dobrać właściwe przedmioty, które jest ono w stanie zaakceptować. Większość autystycznych dzieci czerpie przyjemność z kontaktu z takimi materiałami jak np. woda czy piasek. Atrakcyjne są też zabawki dostarczające wrażeń sensorycznych – dzwoniące, grzechoczące czy świecące. Można je wykorzystywać w zabawie, pamiętając o tym, żeby nie obciążać dziecka nadmiarem stymulacji, a także o tym, żeby podczas zabawy angażować je w interakcję. Ważne jest nawiązanie i utrzymywanie kontaktu wzrokowego z dzieckiem.

Każde dziecko ma swoje ulubione zabawy np. podrzucanie czy turlanie jakiegoś przedmiotu, oglądanie książeczek, układanie klocków albo puzzli.  Jeśli początkowo nie udaje nam się znaleźć takich zabaw, do których dziecko będzie się chciało włączyć, możemy zacząć od przyłączenia się do jego stereotypowego zajęcia, naśladując je. Po pewnym czasie proponujemy dziecku niewielką zmianę, dzięki której może uda się wywołać u niego zainteresowanie.

Warto uczyć dziecko zmiany kolejności w zabawie (np. poprzez karmienie się nawzajem czy układanie na zmianę klocków).Można też wykorzystywać przedmioty, które ono lubi, ucząc go jednocześnie nowego sposobu używania ich czy łączenia z innymi przedmiotami czy zabawami.

Podczas zabawy możemy też uczyć naśladowania – np. siadamy na podłodze z dwoma takimi samymi zestawami zabawek i pokazujemy, co można z nimi zrobić, a następnie prosimy, aby dziecko zrobiło to samo.

Ważne jest też, aby dziecko umiało swobodnie tworzyć.  Na przykład malowanie, wycinanie czy słuchanie utworów muzycznych pomoże wyzwalać emocje i rozwijać wyobraźnię.

Przykłady innych zabaw to: wspólne lepienie z modeliny, plasteliny czy robienie babek z piasku kinetycznego. Przyjemność dla dziecka może stanowić również wspólne słuchanie muzyki czy zabawa w powtarzanie kilku dźwięków.

Agnieszka Kaczmarek 

Źródła:

Patrycja Nowak „Zabawa dla dzieci – zabawy dziecka z autyzmem”

Dorota Majcher - „Nauka zabawy terapią dla dzieci z autyzmem”

Marta Pieróg – „Zabawy dziecka autystycznego”