Spis treści

 

A może dogoterapia?

 Paulina Wiernicka

 

             Korzyści płynące z obcowania ze zwierzętami są dostrzegane i badane od lat. Kontakt ze zwierzęciem wpływa korzystnie na samopoczucie psychiczne i fizyczne człowieka. Zwierzę pomaga nam radzić sobie z własnymi emocjami, uczy ich okazywania, łagodzi stres, pomaga lepiej znosić samotność czy chorobę, zapewnia poczucie bliskości oraz bezpieczeństwa. Obecność zwierząt w życiu dziecka uczy je odpowiedzialności. Towarzystwo czworonoga wpływa relaksująco na ludzi, przyspiesza okres rekonwalescencji po odbytej chorobie, działa uspokajająco na osoby w depresji, borykające się ze stanami lękowymi, nadpobudliwością. Kontakt ze zwierzęciem działa korzystnie na osoby z niepełnosprawnościami, jak również na osoby zupełnie zdrowe.

             Od lat badacze interesują się wpływem terapii z udziałem psów na pacjentów. W 1981 roku przeprowadzono szczegółowe badania na temat wpływu psów na nastrój oraz ogólne samopoczucie grupy seniorów – pensjonariuszy instytucji opiekuńczej. Badano 58 osób z dwóch oddziałów szpitala Caulfield w Melbourne w Australii. Średnia wieku osób z grupy badawczej wynosiła 80 lat. Wśród schorzeń wymieniano artretyzm, chorobę Parkinsona, otępienie starcze, niewydolność krążenia. Do badania naukowcy podeszli bardzo poważnie i profesjonalnie – stworzono grupę kontrolną w innym ośrodku, a biorący udział w badaniu zostali dokładnie przebadani psychologicznie przed eksperymentem. Do grupy eksperymentalnej wprowadzono psa – zamieszkał on z seniorami na okres pół roku. Pod koniec badań uznano, że seniorzy z grupy eksperymentalnej mieli lepsze samopoczucie, częściej się uśmiechali, odznaczali się lepszym poczuciem humoru, mieli żywszy umysł, żywiej reagowali, częściej okazywali zainteresowanie innymi, potrafili się rozluźnić, wykazywali radość i większą wolę życia. Poprawiła się ich jakość życia, ale także relacje z innymi pacjentami oraz personelem. Zmian nie zauważono u osób z grupy kontrolnej.

            Cele zajęć dogoterapeutycznych są ustalane indywidualnie według potrzeb uczestnika terapii, głównie jednak do najważniejszych celów dogoterapii należy motywowanie pacjenta do podjęcia pracy oraz wzmacnianie wszystkich sfer jego funkcjonowania, głównie tych, w których obserwuje się deficyty, są to między innymi:

  • sfera fizyczna – usprawnianie poczucia równowagi, usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowej, usprawnianie funkcji dużej oraz małej motoryki, zwiększanie swobody w poruszaniu się na wózku inwalidzkim,
  • sfera edukacyjna – usprawnianie komunikacji werbalnej, zwiększanie zasobu słownictwa biernego i czynnego, poznanie i utrwalanie pojęć z zakresu kolorów, wielkości, kształtów, usprawnianie pamięci długo- i krótkotrwałej,
  • sfera psychiczna – podwyższenie samooceny podopiecznego, rozwijanie umiejętności koncentrowania uwagi na jednej bądź na wielu rzeczach, obniżanie poczucia lęku i osamotnienia,
  • sfera społeczna – rozwijanie umiejętności nawiązywania kontaktów międzyludzkich oraz kontaktów w relacji człowiek-zwierzę, zwiększenie aktywności w grupie i rozwijanie dobrego samopoczucia wśród osób z grupy, wzbudzanie gotowości do podejmowania działań w grupie oraz samodzielnie.

Dogoterapia oprócz rozwijania wyżej wymienionych sfer funkcjonowania człowieka, uczy dziecko dbałości o zwierzę oraz jego potrzeby, rozwija w dziecku poczucie odpowiedzialności, uczy, jak obchodzić się z psem i jak reagować na jego zachowanie.

            Dzięki terapii prowadzonej z psem dzieci szybciej opanowują konkretne umiejętności. Do najczęściej wymienianych korzyści płynących z tej formy zajęć należą:

  • wspomaganie rozwoju mowy i wzbogacenie słownika,
  • przełamywanie lęków,
  • rozwijanie motoryki małej i dużej,
  • rozwijanie funkcji poznawczych,
  • stymulowanie zmysłów: dotyku, węchu, wzroku, słuchu,
  • ćwiczenie koncentracji uwagi,
  • rozwijanie myślenia przyczynowo skutkowego,
  • stymulowanie pracy mięśni poprzez wykonywanie ćwiczeń ruchowych,
  • budowanie poczucia pewności siebie, własnej wartości i bezpieczeństwa,
  • podnoszenie aktywności, uczenie odpowiedzialności i samodzielności,
  • łagodzenie stresu i niwelowanie lęków przed psem,
  • rozwijanie spontanicznej aktywności,
  • motywowanie i mobilizowanie do podjęcia działania z terapeutą,
  • uczenie właściwych postaw wobec zwierząt i respektowania ich potrzeb,
  • uczenie zasad bezpiecznego postępowania w towarzystwie psów,
  • budowanie więzi emocjonalnej u osób z utrudnionym kontaktem
  • kształtowanie i rozwijanie umiejętności okazywania uczuć i emocji.

 

Literatura:

[1] M. Gros, Dogoterapia wyzwaniem dla edukacji specjalnej, w: Dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych – implikacje dydaktyczne i wychowawcze, pod red. D. Umiastowska, J. Gebreselassie, Gorzów Wielkopolski 2014, s. 183

[1] B. Kulisiewicz, Witaj piesku! Dogoterapia we wspomaganiu rozwoju dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych, Kraków 2014, s. 11

[1] Portal Fizjoplaner, http://fizjoplaner.pl/dogoterapia.html